Achtergrond, doel en werkwijze

Achtergrond

Noordelijk Ethiopië, met zijn prachtige hoogplateaus, heeft sterk te lijden van ontbossing. Deze ontbossing startte waarschijnlijk reeds ca 3.000 jaar geleden, een gevolg van de rijke geschiedenis van oude beschavingen in de regio. Omdat de groeiende bevolking hout nodig heeft voor constructies en als energiebron, is de druk op de laatste restjes bos zeer groot.

De massale ontbossing in noordelijk Ethiopië draagt bij tot een negatieve spiraal van sterke erosie, dalende landbouwopbrengsten en verdere landdegradatie. Spontane regeneratie van vegetatie wordt sterk belemmerd door vrijlopend vee, schapen en geiten (“free-range grazing”), waardoor alle ontluikende vegetatie wordt opgegeten. Grootschalige herbebossingsprojecten schieten vaak hun doel voorbij omdat bij gebrek aan verzorging het overlevingspercentage van de bomen zeer laag is. Bovendien worden vaak niet-inheemse bomen geplant, zoals de uit Australië afkomstige Eucalyptus.

Wanneer het vee wordt geweerd uit een bepaald deel van het landschap (“exclosure”) ontwikkelt zich vrij snel een gras- en struikvegetatie. Dit is een hoopvolle ontwikkeling, en de idee van exclosures, waaruit gras kan worden geoogst maar geen vee mag grazen, vindt steeds meer ingang in de regio. Door gebrek aan bronbomen voor natuurlijke uitzaaiing ontwikkelen exclosures zich echter niet spontaan tot een echt bos. Hier kan door het gericht planten van inheemse bomen het verschil gemaakt worden.

Projectdoel en werkwijze

In het project “Trees For Farmers” willen we bijdragen tot de herbebossing in Tigray, met als uiteindelijk doel het breken van de negatieve spiraal en het bouwen aan een duurzaam landherstel. Trees For Farmers plant bomen op een kleinschalige manier, en met gebruik van inheemse soorten.

Het doel van Trees For Farmers is bij te dragen tot:

(1) herbebossing en landherstel, waardoor op termijn ook de landbouwproductie zal toenemen, en

(2) tot het behoud en herstel van inheemse boomsoorten in de regio, die op termijn als bronmateriaal voor spontane herbebossing kunnen fungeren.

Trees For Farmers heeft drie strategieën, waarbij inheemse bomen worden geplant:

(A) in bestaande exclosures, met als doel de overgang naar echt bos te ondersteunen,

(B) op erven en langsheen de akkers van lokale landbouwers met als doel inheemse soorten te herwaarderen, en verspreid in het landschap bronnen van zaden te creëren, en

(C) op openbare terreinen zoals scholen – hier hebben de bomen ook uitdrukkelijk een educatieve waarde.

Bij elk van deze drie strategieën proberen we zoveel mogelijk input te krijgen van en samen te werken met de lokale overheden en vooral de boerengemeenschappen. Iedere keuze (in welke site we werken, welke boomsoorten we planten, wie het praktische werk uitvoert, etc.) gebeurt in overleg.

Het herbebossingsproject wordt gecoördineerd vanuit de boomkwekerij van de Universiteit van Mekelle en ter plaatse opgevolgd door lokale verantwoordelijken.

Enkele cijfers

  • Trees For Farmers is gestart in 2005.
  • In de periode 2005-2016 werden in totaal > 150.000 bomen geplant en opgevolgd.
  • In de beginperiode werden de meeste bomen aangeplant bij individuele boeren en op scholen. Sinds 2008 wordt zeer sterk ingezet op het planten van bomen in exclosures om aldus duurzame bosvorming te bevorderen. Ook de aanplant bij individuele boeren en op scholen wordt voortgezet omwille van de belangrijke sociale en educatieve meerwaarde.
  • Er zijn momenteel drie exclosures (ongeveer 6, 8 en 9 ha) die worden beplant.
  • Naast de gegarandeerde samenwerking met de boomkwekerij van de Universiteit van Mekelle, wordt sinds 2011 gezocht naar gebruik en ontwikkeling van meer lokale, kleinschalige boomkwekerijen. Op die manier streven we er naar de lokale capaciteit te versterken en transportafstanden te minimaliseren. In 2013 werden twee mini-boomkwekerijen opgericht in de exclosures zelf, hetgeen de opvolging vereenvoudigt en vervangingsaanplant onmiddellijk mogelijk maakt.
  • Met één euro kan een boom worden geplant en gedurende verschillende jaren worden opgevolgd.

Een financiële bijdrage voor ons project storten kan op het rekeningnummer van Ere Mela Mela: BE89 0682 4452 3485 met vermelding ‘Trees For Farmers’. Bedankt!